Co zmienia opłacanie składki chorobowej w momencie posiadania potomka?
Każda osoba zatrudniona na umowę o pracę opłaca ze swojego wynagrodzenia składkę chorobową. Pozwala ona na otrzymanie wynagrodzenia czy zasiłku chorobowego w trakcie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą i potwierdzonej zwolnieniem lekarskim.
Dodatkowo w przypadku pojawienia się nowego członka rodziny daje możliwość skorzystania z dodatkowych urlopów oraz otwiera drzwi do zasiłków wypłacanych przez ZUS.
Zwykle z tych uprawnień korzystały wyłącznie kobiety. Jednak w ostatnich latach coraz częściej również mężczyźni decydują się na dodatkowe urlopy związane z rodzicielstwem.
Co z prowadzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej?
I tak jak wszystkie poniższe uprawnienia przysługują osobom zatrudnionym na umowę o pracę, tak samo można z nich korzystać prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą.
Warunkiem do ubiegania się o świadczenia dotyczące dzieci z ZUS jest OPŁACANIE DOBROWOLNEJ SKŁADKI CHOROBOWEJ z jednoosobowej działalności gospodarczej.
Warto pamiętać, że większość uprawnień przysługuje do momentu zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia.
Jakie uprawnienia związane z rodzicielstwem przysługują ojcu dziecka?
URLOP OJCOWSKI
Rodzic ma prawo do otrzymania zasiłku macierzyńskiego na okres 2 tygodni. Urlop ten może być podzielony na maksymalnie 2 części, które nie muszą przypadać bezpośrednio po sobie. Każda z części musi trwać minimum 7 dni. Można z niego skorzystać:
- do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia,
- do upływu 24 miesiąca od dnia uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu dziecka (przed ukończeniem przez dziecko 7 roku życia).
URLOP RODZICIELSKI – część TYLKO DLA DRUGIEGO RODZICA
Urlop rodzicielski przyznawany jest w wymiarze 41 tygodni na obojga rodziców na urodzenie jednego dziecka. W przypadku ciąży mnogiej wynosi on 43 tygodnie.
Ważnym warunkiem jest to, że 9 tygodni z tego urlopu przysługuje wyłącznie jednemu rodzicowi.
Zatem jeśli matka dziecka wykorzysta swoje maksymalne 32 tygodnie (albo 34 tygodnie), to wtedy z pozostałego limitu może skorzystać wyłącznie ojciec. Prawa tego nie można przenieść na drugiego rodzica. Niewykorzystany urlop przed końcem roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia dziecka przepadnie.
Łącznie cały urlop przypadający na obojga rodziców może być podzielony na maksymalnie 5 części.
Przepisy weszły w życie 26 kwietnia 2023 r. i obejmują rodziców, których dzieci urodziły się w tym dniu lub później, a także tych, którzy tego dnia mieli prawo do zasiłku macierzyńskiego. Każdy przypadek sprzed tego dnia trzeba rozpatrywać indywidualnie.
Ile wynosi zasiłek?
Zasiłek wynosi 70 proc. podstawy wymiaru, którą jest podstawa opłacanej przez przedsiębiorcę składki chorobowej. Podstawę wypłaty zasiłku oblicza się jako średnią z ostatnich 12 opłacanych miesięcy.
Poniżej podstawy składek ZUS za 2026 i 2025 rok.
| PODSTAWA SKŁADKI CHOROBOWEJ Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ | 2025 | 2026 |
| Pełne składki ZUS | 5203,80 zł | 5652,00 zł |
| Preferencyjne składki ZUS | 1399,80 zł | 1441,80 zł |
URLOP MACIERZYŃSKI
Matka dziecka po porodzie musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Z pozostałej jego części może skorzystać natomiast ojciec dziecka. W przypadku urodzenia jednego dziecka urlop taki wynosi w całości 20 tygodni. Zatem ojciec może wykorzystać sam 6 tygodni, aby otrzymywać za ten czas zasiłek macierzyński.
W przypadku złożenia wniosku o sam zasiłek macierzyński wyniesie on 100% podstawy wymiaru. Tak samo jak powyżej do wyliczeń bierzemy się pod uwagę średnią podstawę składek z ostatnich opłaconych 12 miesięcy.
URLOP RODZICIELSKI
Ojciec dziecka może skorzystać również z całości urlopu rodzicielskiego wynoszącej 32 tygodnie (na jedno dziecko). Wtedy matce dziecka będzie przysługiwał 9 tygodniowy urlop rodzicielski opisany powyżej.
Co ciekawe podstawową cześć urlopu rodzicielskiego można podzielić między obojga rodziców i mogą oni z niego korzystać równocześnie.
Prowadzenie działalności podczas zasiłku OJCOWSKIEGO, RODZICIELSKIEGO
I macierzyńskiego jest dozwolone.
W okresie pobierania zasiłku przedsiębiorca jest zobowiązany do opłacania z tytułu prowadzonej działalności jedynie składki
na ubezpieczenie zdrowotne.
URLOP WYCHOWAWCZY
Urlop ten przysługuje na okres nie dłuższy niż standardowo do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia. Może być wykorzystany jednorazowo lub podzielony na 5 części.
Na jednego rodzica przypada maksymalnie 35 miesięcy takiego urlopu. Drugiemu przysługuje 1 dodatkowy miesiąc .
Podczas korzystania z urlopu wychowawczego przedsiębiorca musi zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą. W trakcie zawieszenia z tytułu tego urlopu składki ZUS finansuje przedsiębiorcy budżet państwa.
Jednocześnie za ten okres nie przysługuje żaden zasiłek.
Co zrobić, aby skorzystać?
Najlepiej zgłosić się do nas, ponieważ możemy pomóc w przygotowaniu wniosków i dokumentów do ZUS 🙂
Często sprawa jest indywidualna i należy zweryfikować dokładnie, jakie świadczenia na dziecko wykorzystała matka dziecka.
Potrzebne zwykle będą:
- akt urodzenia dziecka,
- oświadczenie drugiego rodzica o niekorzystaniu z danej części urlopu,
- zaświadczenie od pracodawcy matki dziecka o ilościach wykorzystanych urlopów na dziecko.